Aansprakelijkheid bij een verkeersongeval: wie betaalt?

Auteur: Jurist / Belangenbehartiger Erasmus Personenschade  |  Gepubliceerd: mei 2026 

Aansprakelijkheid bij een verkeersongeval: wie betaalt?

Na een verkeersongeval staat één vraag centraal: wie is aansprakelijk? Het antwoord bepaalt wie de schade vergoedt van o.a. medische kosten, inkomensverlies, voertuigschade en pijn en verdriet. Toch is die vraag lang niet altijd eenvoudig te beantwoorden.

Verzekeraars onderzoeken de toedracht, stellen schuldvragen en bouwen snel een eigen dossier op. Wie niet weet hoe het systeem werkt, loopt het risico te weinig of zelfs niets te ontvangen. En dat terwijl de wet slachtoffers van verkeersongevallen een sterke positie geeft.

In dit artikel leggen we uit hoe aansprakelijkheid bij verkeersongevallen juridisch werkt, welke regels gelden voor verschillende situaties, welke schade je kunt claimen en wat je kunt doen als de andere partij niet wil betalen.

Hoe werkt aansprakelijkheid bij verkeersongevallen?

De juridische basis voor aansprakelijkheid bij verkeersongevallen staat in artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad) en de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorvoertuigen (WAM). De WAM verplicht elke eigenaar van een motorvoertuig een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Slachtoffers kunnen bij schade direct de verzekeraar van de veroorzaker aanspreken, ook als de veroorzaker zelf geen verhaal biedt.

Aansprakelijkheid betekent dat de veroorzaker (of zijn verzekeraar) verplicht is alle schade te vergoeden die het directe gevolg is van het ongeluk. Dit omvat zowel materiële schade (voertuig, medische kosten, inkomensverlies) als immateriële schade (smartengeld op grond van art. 6:106 BW).

Wat als de schuldvraag onduidelijk is?

In veel gevallen betwist de verzekeraar de aansprakelijkheid, of stelt dat je zelf (deels) schuld hebt. Gedeelde schuld is wettelijk mogelijk: bij eigen schuld wordt de vergoeding evenredig verminderd (art. 6:101 BW). Dit heet het eigen schuld-verweer. Een gespecialiseerde belangenbehartiger kan dit verweer inhoudelijk aanvechten.

Bij betwiste aansprakelijkheid zijn er twee juridische routes:

• Deelgeschilprocedure (art. 1019w Rv): snelle rechtbankprocedure gericht op één knelpunt, doorgaans afgerond binnen 3–6 maanden, kosten voor rekening van de aansprakelijke partij.
• Bodemprocedure: volledige rechtszaak voor complexere of meervoudige geschillen waarbij meerdere aspecten worden betwist.

Wie is aansprakelijk: per situatie uitgelegd

Aansprakelijkheid hangt sterk af van de betrokken partijen en de omstandigheden. Bekijk ook onze pagina voor een volledig overzicht van jouw rechten.

Aanrijding tussen twee auto’s

Is er sprake van een botsing tussen twee motorvoertuigen, dan geldt als vertrekpunt: de bestuurder die een verkeersregel overtrad is aansprakelijk. Denk aan door rood rijden, te hard rijden, geen voorrang verlenen of gevaarlijk inhalen. De aansprakelijkheid wordt vastgesteld op basis van politierapporten, dashcambeelden, getuigenverklaringen en schadepatronen op de voertuigen.

Beide bestuurders kunnen deels aansprakelijk zijn. In dat geval draagt elke partij een percentage van de totale schade op grond van art. 6:101 BW.

Voetganger of fietser aangereden door een auto

Voor kwetsbare verkeersdeelnemers (voetgangers en fietsers) geldt een bijzondere bescherming. Op grond van artikel 185 Wegenverkeerswet 1994 (WVW) is de eigenaar van een motorvoertuig aansprakelijk voor schade aan niet-gemotoriseerde verkeersdeelnemers, tenzij sprake is van overmacht. Overmacht is slechts in zeer uitzonderlijke gevallen aanwezig.

Bij kinderen onder de 14 jaar geldt een absolute 100%-bescherming: hun eigen schuld telt nooit mee. Lees meer over de rechten van fietsers in onze gids letselschade na een fietsongeluk.

Eenzijdig ongeluk

Bij een eenzijdig ongeluk is er in beginsel geen aansprakelijke derde. Toch zijn er drie uitzonderingen die in de praktijk geregeld spelen:

• Gebrekkig wegdek of ontbrekende bebakening: de wegbeheerder (gemeente of Rijkswaterstaat) kan aansprakelijk zijn op grond van 6:174 BW.
• Defect aan het voertuig: de fabrikant of garage kan aansprakelijk zijn bij een aantoonbaar technisch gebrek.
• Een dier op de weg: de eigenaar van het dier kan aansprakelijk zijn op grond van art. 6:179 BW.

Aanrijding door een onbekende of niet-verzekerde bestuurder

Rijdt iemand door na een ongeluk, of is de veroorzaker niet verzekerd? Dan kun je een beroep doen op het Waarborgfonds Motorverkeer. Dit fonds vergoedt letselschade als de veroorzaker onvindbaar of onverzekerd blijkt. Je hoeft hiervoor zelf geen rechtszaak te starten.

Welke schade kun je claimen?

Na een verkeersongeval waarvoor een ander aansprakelijk is, kun je aanspraak maken op vergoeding van alle schade die een direct gevolg is van het ongeluk. Een volledig overzicht van alle schadeposten vind je in onze kennisbank.

• Medische kosten: ziekenhuisrekeningen, fysiotherapie, medicijnen, hulpmiddelen
• Inkomensverlies: salaris dat je bent misgelopen door ziekte of arbeidsongeschiktheid
• Voertuigschade: reparatiekosten of dagwaarde bij total loss
• Reiskosten: naar artsen, behandelaars en specialisten
• Huishoudelijke hulp: als je tijdelijk of blijvend minder kunt
• Smartengeld: vergoeding voor pijn, verdriet en verminderde levensvreugde ( 6:106 BW)
• Toekomstige schade: bij blijvend letsel ook toekomstig inkomensverlies, aanpassing woning of voertuig

Drie praktijkvoorbeelden

Whiplash na een kop-staartbotsing

Je wordt van achteren aangereden op de snelweg. Schade aan het voertuig lijkt mee te vallen, maar in de dagen erna ontwikkel je nekpijn, hoofdpijn en slaapproblemen. Whiplash is een niet-objectiveerbaar letsel: klachten zijn reële maar niet altijd zichtbaar op scans. Laat klachten altijd direct vastleggen door een arts. Lees meer op de pagina verkeersongeval.

Voetganger aangereden op een zebrapad

Een voetganger wordt aangereden op een zebrapad door een automobilist die geen voorrang verleende. De aansprakelijkheid van de automobilist is in dit geval vrijwel onomstreden. De WAM-verzekeraar vergoedt alle schade: medische kosten, inkomensverlies en smartengeld. Een belangenbehartiger dient de claim in en onderhandelt over de hoogte.

Botsing bij het uitrijden van een parkeerplaats

Een bestuurder rijdt een parkeerplaats af zonder voldoende uit te kijken en botst op een passerende fietser. De fietser loopt een gebroken pols op. Op grond van art. 185 WVW is de automobilist in beginsel aansprakelijk. Bij betwisting start een deelgeschilprocedure om de aansprakelijkheid te laten vaststellen.

Veelgemaakte fouten na een verkeersongeval

• Geen politie bellen: bij letsel is een proces-verbaal essentieel bewijs. Bel altijd de politie en vraag om een kopie van het rapport.
• Te snel akkoord gaan met de tegenpartij: een mondeling akkoord ter plaatse kan later je claim ondermijnen. Leg niets vast zonder onafhankelijk advies.
• Geen medische hulp zoeken: laat klachten direct vastleggen door een arts. Klachten die later optreden zijn moeilijker te koppelen aan het ongeluk zonder vroeg medisch dossier.
• Geen foto’s maken: documenteer de schade aan voertuigen, de positie van de betrokken voertuigen en eventuele verwondingen.
• Zelf onderhandelen met de verzekeraar: de verzekeraar van de tegenpartij behartigt zijn eigen belangen. Schakel altijd een onafhankelijke belangenbehartiger

Tijdlijn: wat gebeurt er na een verkeersongeval?

• Direct na het ongeluk: Veiligheid borgen, politie bellen, foto’s maken, getuigengegevens noteren, medische hulp zoeken.
• Week 1–4: Aansprakelijkheid melden bij de verzekeraar, medische documentatie starten, eerste contact met een belangenbehartiger.
• Maand 1–6: Verzekeraar erkent of betwist aansprakelijkheid. Voorschot aanvragen. Medische rapportage opbouwen.
• Jaar 1–2: Schadeberekening uitwerken, onderhandelingen voeren, expertises uitvoeren. Bij impasse: deelgeschilprocedure.
• Medisch eindstadium: Definitieve schaderegeling. Alle schadeposten inclusief smartengeld worden vastgelegd in een finaal akkoord.

Let op de verjaringstermijn: vijf jaar na bekendheid met de schade en de aansprakelijke partij (art. 3:310 BW). Wacht niet te lang.

Kwaliteitskeurmerk: het NKL

Kies je voor een belangenbehartiger? Controleer dan of die is aangesloten bij het Nationaal Keurmerk Letselschade (NKL), beheerd door De Letselschade Raad. Dit keurmerk garandeert dat de belangenbehartiger voldoet aan strenge eisen op het gebied van vakbekwaamheid, integriteit en klantgerichtheid.

Waarom professionele begeleiding essentieel is

Een letselschadeclaim na een verkeersongeval is juridisch complex. Verzekeraars hebben eigen juristen die belang hebben bij een lage uitkering. Een onafhankelijke belangenbehartiger staat uitsluitend voor jouw belangen en neemt het volledige traject uit handen: van het vaststellen van aansprakelijkheid tot het onderhandelen over smartengeld en toekomstige schade.

De kosten van juridische bijstand worden vergoed door de aansprakelijke partij. Je betaalt zelf niets.

Ben je betrokken geweest bij een verkeersongeval en wil je weten waar je recht op hebt? Neem vrijblijvend contact op met Erasmus Personenschade:

https://erasmuspersonenschade.nl/contact/

Dit artikel is geschreven en gereviewd door een jurist verbonden aan Erasmus Personenschade. De inhoud is informatief van aard en vervangt geen juridisch advies op maat. Raadpleeg altijd een specialist voor jouw specifieke situatie.

Wettelijke grondslag: art. 6:162 BW • art. 6:101 BW • art. 6:106 BW • art. 6:174 BW • art. 6:179 BW • art. 185 WVW • Wet aansprakelijkheidsverzekering motorvoertuigen (WAM) • art. 3:310 BW • art. 1019w Rv.